PERSBERICHT - ROC Mondriaan leert universitaire studenten hoe ze kunnen handelen bij een crisis

PERSBERICHT

ROC Mondriaan leert universitaire studenten hoe ze kunnen handelen bij een crisis

Studenten van Universiteit Leiden volgen de minor Samen Paraat, een zevenweeks praktijkprogramma over civiele weerbaarheid

Den Haag, 9 november 2026 - Bijna dertig studenten van Universiteit Leiden zijn begonnen aan Samen Paraat, een zevenweeks onderwijsprogramma over civiele weerbaarheid, ontwikkeld door ROC Mondriaan en Universiteit Leiden. Tijdens een introductiebivak maakten zij kennis met de eerste praktische vaardigheden die nodig zijn om te handelen in crisissituaties. De komende weken krijgen de universitaire studenten onderwijs van mbo-docenten van de School voor Orde en Veiligheid van ROC Mondriaan, samen met professionals uit het veiligheidsdomein.

Het initiatief sluit aan bij de groeiende landelijke aandacht voor civiele weerbaarheid. In juni 2025 nam de Tweede Kamer met brede steun een motie aan waarin de regering wordt opgeroepen te onderzoeken hoe jongeren structureel een actievere rol kunnen krijgen bij civiele weerbaarheid[1]. Met Samen Paraat laten ROC Mondriaan en Universiteit Leiden zien hoe het onderwijs hieraan kan bijdragen.

Wat kun je zelf doen als de samenleving ontwricht raakt?
Bij een langdurige stroomuitval, een grote verstoring van voorzieningen of een andere crisis zijn professionele hulpdiensten mogelijk niet overal direct beschikbaar. In zulke situaties is het belangrijk dat inwoners weten wat zij zelf kunnen doen en hoe zij anderen kunnen helpen. Samen Paraat begint daarom bij de persoonlijke weerbaarheid van studenten. Hoe reageer je onder druk? Hoe zorg je voor je eigen veiligheid? En wanneer kun je verantwoordelijkheid nemen voor anderen?

In zeven weken ontwikkelen studenten vaardigheden die zij kunnen inzetten binnen hun gezin, woonwijk, vereniging of toekomstige werkomgeving. Het programma omvat onder andere EHBO, BHV, reanimatie en AED-gebruik, stressregulatie, leiderschap, logistiek, opvang en crisiscoördinatie. Studenten leren ook hoe zij kunnen bijdragen aan het organiseren van een noodsteunpunt en hoe zij effectief samenwerken wanneer de omstandigheden onzeker zijn. Het programma begint met een introductiebivak en wordt afgesloten met een multidisciplinaire eindoefening. Bij de uitvoering zijn Defensie, Brandweer, Veiligheidsregio Haaglanden en Handhaving Den Haag betrokken.

Universitaire studenten krijgen onderwijs van mbo-docenten
Bijzonder aan Samen Paraat is dat universitaire studenten een volwaardig praktijkgericht programma volgen dat vanuit het mbo wordt verzorgd en onderdeel uitmaakt van hun academische opleiding. Ook mbo-studenten van niveau 4 maken deel uit van het begeleidingsteam. Vincent Vergeer, directeur van de School voor Orde en Veiligheid van ROC Mondriaan:"We kijken in Nederland nog te vaak naar onderwijs alsof het een piramide is, met het mbo onderaan en de universiteit bovenaan. Terwijl academische kennis en praktisch vakmanschap elkaar aanvullen. Onze docenten beschikken over expertise die ook voor universitaire studenten ontzettend waardevol is. Met Samen Paraat laten we zien wat er mogelijk wordt wanneer we die verschillende vormen van kennis bij elkaar brengen."

Ook vanuit Universiteit Leiden wordt de meerwaarde van de samenwerking benadrukt. Dr. Jeroen Wolbers, universitair hoofddocent en onderwijsdirecteur: "Binnen onze opleidingen leren studenten veel over crisismanagement, veiligheid en besluitvorming. Maar begrijpen hoe systemen werken is iets anders dan ervaren wat er gebeurt wanneer je onder druk zelf moet handelen. Juist de mbo-docenten van ROC Mondriaan hebben veel expertise in dat praktijkgerichte leren. Door die kennis te verbinden aan onze academische opleiding krijgen studenten een completer beeld van wat crisisbeheersing in de praktijk vraagt." De samenwerking biedt daarnaast mogelijkheden om praktijkgericht onderwijs en academisch onderzoek verder met elkaar te verbinden.

Civiele weerbaarheid voor een bredere doelgroep
ROC Mondriaan en Universiteit Leiden begonnen ruim een jaar geleden met de ontwikkeling van Samen Paraat. Het programma vormt een civiele aanvulling op bestaande initiatieven zoals de Nationale Weerbaarheidstraining van Defensie. Waar die training zich richt op het defensiedomein, bereidt Samen Paraat studenten voor op een actieve rol binnen de samenleving. Het uitgangspunt is dat ook burgers zonder militaire of professionele veiligheidsachtergrond van grote betekenis kunnen zijn tijdens een crisis.

"Als de normale voorzieningen wegvallen, heb je mensen nodig die weten hoe ze kunnen handelen. Dat kan iemand zijn die eerste hulp verleent, een groep mensen organiseert of helpt bij het inrichten van een noodsteunpunt. Die vaardigheden zouden voor veel meer Nederlanders toegankelijk moeten zijn", aldus Vergeer. De eerste editie wordt gevolgd door bijna dertig studenten van Universiteit Leiden. De ervaringen uit deze pilot worden gebruikt om het onderwijs verder te ontwikkelen. De initiatiefnemers onderzoeken hoe Samen Paraat in de toekomst ook beschikbaar kan komen voor andere studenten, organisaties en inwoners.

[1] Bron Kamermotie: Tweede Kamer, 30 821, nr. 289 (2025)